Milyarlarca kişi fazla kilolu
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2022 verilerine göre, dünyada 18 yaş ve üzeri 2,5 milyar yetişkin fazla kilolu, bunların 890 milyondan fazlası ise obez olarak yaşıyor. Yetişkinlerin yüzde 43’ünün fazla kilolu, yüzde 16’sının ise obez olduğu belirtiliyor.
5-19 yaş arası 390 milyondan fazla çocuk ve ergen fazla kilolu bulunurken, 160 milyondan fazlası obeziteyle mücadele ediyor. 1990 yılında bu yaş grubunda obezite oranı yüzde 2 (31 milyon kişi) seviyesindeyken, 2022’de yüzde 8’e (160 milyondan fazla kişi) yükseldi. DSÖ, aşırı kiloyu vücutta fazla yağ birikimi olarak tanımlarken, vücut kitle endeksinde 25’in üzerini fazla kilolu, 30’un üzerini ise obez olarak kabul ediyor.
Obezite; tip 2 diyabet, kalp hastalıkları, bazı kanser türleri, uyku bozuklukları ve hareket kabiliyetinde azalma gibi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Ayrıca kemik sağlığını ve üreme fonksiyonlarını olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini düşürüyor.
Obezite artık küresel bir sorun
Bir zamanlar yüksek gelirli ülkelerin sorunu olarak görülen obezite, artık düşük ve orta gelirli ülkelerde de artış gösteriyor. Afrika’da 5 yaş altı aşırı kilolu çocuk sayısı 2000 yılından bu yana yaklaşık yüzde 12,1 artarken, 2024 itibarıyla bu grubun neredeyse yarısı Asya’da bulunuyor. DSÖ, obezite ve ilişkili hastalıkların büyük ölçüde önlenebilir ve yönetilebilir olduğunu vurguluyor.
Küresel eylem çağrısı
DSÖ, küresel obezite kriziyle mücadele için ülkeleri harekete geçmeye çağırıyor. Hamilelik döneminde uygun kilo alımı, doğumdan sonraki ilk 6 ay yalnızca anne sütüyle beslenme, ekran süresinin sınırlandırılması, şekerli içecek ve yüksek enerjili gıdaların azaltılması ile düzenli fiziksel aktivitenin artırılması öneriliyor. 2012’de onaylanan ve 2030’a kadar uzatılan küresel beslenme hedefleri kapsamında, çocukluk çağı obezitesinin artışının durdurulması ve diyabet ile obeziteyle mücadelede etkin adımlar atılması amaçlanıyor.
